11:37 ICT Thứ hai, 28/09/2020
English

Từ Bưu điện đến Thông tin và Truyền thông con đường phát triển gắn liền với xu thế đổi mới và hội nhập của đất nước

Thứ tư - 13/08/2008 01:25
Mỗi ngành nghề, mỗi lĩnh vực khác nhau trong nền kinh tế đều có những giai đoạn lịch sự phát triển khác nhau, nhưng có một điểm chung là đều song hành cùng với những giai đoạn lịch sử phát triển của đất nước. Ngành Thông tin và Truyền thông ngày nay cũng thế, nó không nằm ngoài xu thế phát triển của đất nước trong giai đoạn chuyển đổi, tăng tốc, hội tụ công nghệ với Thế giới và hội nhập kinh tế toàn cầu. Thông tin và Truyền thông ngày nay là Ngành kinh tế, chính trị, kỹ thuật, dịch vụ tổng hợp, đa ngành, đa lĩnh vực, có gốc rễ lịch sử bắt đầu từ chữ Bưu điện, rồi đến Bưu chính – Viễn thông và bây giờ là Thông tin và Truyền thông. Nhân dịp kỷ niệm 63 năm thành lập Ngành Bưu điện (15/8/1945 - 15/8/2008), chúng ta lại cùng nhau ôn lại những chặng đường phát triển của Ngành.

* Hình thành và vững vàng trong chiến tranh

Bưu điện, cái tên thân quen với nhiều thế hệ gia đình công nhân Việt Nam, đã ra đời và trưởng thành từ khi có Đảng, bắt nguồn từ tổ chức giao thông liên lạc phục vụ thời kì bí mật. Cách đây tròn 63 năm, Hội nghị toàn quốc Đảng Cộng sản Đông Dương diễn ra trong 2 ngày 14, 15 tháng 8 năm 1945 tại Tân Trào (Tuyên Quang). Nghị quyết Đại hội đã ghi: 'Lập Ban giao thông chuyên môn và giúp đỡ đầy đủ cho họ làm tròn nhiệm vụ'. Từ đó, ngày 15/8 được lấy làm ngày truyền thống của ngành Bưu điện.

Trong 2 cuộc kháng chiến giải phóng đất nước, các thế hệ cán bộ công nhân ngành Bưu điện đã vượt qua mọi khó khăn gian khổ để giữ vững mạch máu thông tin liên lạc của Đảng luôn thông suốt. Mồ hôi và máu của những chiến sỹ Bưu điện đã đổ xuống trên khắp mọi nẻo đường của Tổ quốc, thấm đẫm vào từng bức điện gửi ra tiền phương, trên từng lá thư chan chứa tình thương yêu của người mẹ, người vợ gửi cho chiến sỹ nơi tiền tuyến; hoà vào trong tín hiệu vô tuyến truyền đi trong không gian mịt mùng khói lửa chiến tranh hay trải dài theo những đường dây thông tin tải ba khắp mọi miền đất nước. Ngành Bưu điện đã có gần một vạn cán bộ công nhân viên là liệt sỹ và trên 23 nghìn người được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân, huy chương các loại; 45 Bưu điện tỉnh, thành trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.

* Thử thách và những quyết định táo bạo trong giai đoạn xây dựng và tăng tốc

Trong chiến tranh, lòng yêu nước, ý chí cách mạng, sự dũng cảm của nhũng người con ngành Bưu điện đã được thử thách. Nhưng bước vào giai đoạn sau 10 năm giải phóng, cả đất nước nói chung cũng như ngành Bưu điện Việt Nam nói riêng phải đối mặt với những thử thách mới. Mạng lưới thông tin liên lạc đã nhiều năm bị chiến tranh tàn phá, cơ sở vật chất hết sức manh mún và lạc hậu. Bước vào giai đoạn đổi mới, xuất phát điểm của ngành Bưu điện gần như từ con số 0, mật độ điện thoại chỉ đạt 0,15 máy/100 dân, khoảng 7- 8% số xã có điện thoại.

Đứng trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới Đất nước, nhiệm vụ đặt ra lúc bấy giờ là phải làm sao để phát triển, hiện đại hoá nhanh, đi trước một bước, đáp ứng mọi nhu cầu thông tin liên lạc của xã hội, phục vụ sự chỉ đạo của Đảng - Nhà nước, tạo tiền đề cho các ngành kinh tế, kỹ thuật khác phát triển; mặt khác, thu hút đầu tư nước ngoài, mở rộng kinh tế đối ngoại, đưa Việt Nam hội nhập với khu vực và thế giới. Trăn trở trên mảnh đất thực tiễn, trên cơ sở quán triệt đường lối đổi mới, với tư duy năng động, sáng tạo và đúc rút kinh nghiệm từ các nước phát triển, Lãnh đạo Ngành đã định hướng và quyết tâm 'đi thẳng vào công nghệ hiện đại theo hướng số hoá, tự động hoá và đa dịch vụ'. Quyết tâm thực hiện định hướng đã đề ra, Ngành Bưu điện đã thực hiện thành công hai giai đoạn của chiến lược tăng tốc 1993-1995, 1996-2000. Với một số cột mốc đáng nhớ là:

- Tháng 12/1993, mạng viễn thông liên tỉnh được số hoá trên toàn bộ 53/53 tỉnh, thành phố trong cả nước.

- Năm 1994 lần đầu tiên Việt Nam ứng cử và trúng cử vào Hội đồng điều hành của ITU.

- Năm 1994-1995, Ngành Bưu điện quyết định đi thẳng vào công nghệ viễn thông di động công nghệ số (GSM).

- Cuối năm 1995, hệ thống tổng đài và truyền dẫn trên toàn mạng viễn thông đã được số hoá hoàn toàn. Việt Nam trở thành một trong những nước có mức độ số hoá mạng lưới cao nhất khu vực. Bưu điện trở thành Ngành đi đầu trong sự nghiệp CNH - HĐH đất nước. Lần đầu tiên mạng viễn thông Việt nam có tên trên bản đồ thế giới. Đảng và Nhà nước ta quyết định tặng thưởng Huân chương Sao Vàng - Huân chương cao quý nhất của Nhà nước ta cho ngành Bưu điện. Cũng trong năm này, Chính phủ đã quyết định thành lập một số doanh nghiệp mới cùng kinh doanh trên thị trường BCVT như: Công ty Cổ phần Dịch vụ BCVT Sài Gòn (SPT) và Công ty Viễn thông Quân đội (Viettel), đánh dấu việc chấm dứt độc quyền công ty trong ngành Bưu điện.

- Cuối năm 1997, Tổng cục Bưu điện đã quyết định mở cổng thông tin Internet quốc tế, cấp phép hoạt động cùng lúc cho 4 nhà cung cấp dịch vụ (ISP) là VNPT, FPT, SPT và NetNam, VNPT chuyển thành Tổng công ty 91.

- Năm 1998, Điểm Bưu điện - Văn hoá xã của Tổng Công ty BCVT Việt Nam ra đời và đi vào hoạt động đã góp phần đẩy nhanh quá trình CNH - HĐH nông nghiệp nông thôn.

Giai đoạn 2000 đến 2002, tiếp tục hội nhập và phát triển, ngành Bưu điện đã cơ bản chuyển từ giai đoạn lựa chọn công nghệ, tạo vốn để phát triển sang giai đoạn đổi mới tổ chức quản lý - bao gồm quản lý Nhà nước và quản lý sản xuất - kinh doanh. Pháp lệnh Bưu chính Viễn thông do Tổng cục Bưu điện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua (6/2002) là hành lang pháp lý phù hợp cho thời kỳ mới. Pháp lệnh không những đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế (BTA, WTO…) mà đặc biệt cho phép và khuyến khích các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh tham gia đầu tư kinh doanh dịch vụ viễn thông để phát huy tối đa nguồn lực trong nước, gắn với hội nhập quốc tế.

* Bưu chính Viễn thông kết hợp công nghệ thông tin, điện tử để hội nhập và phát triển

Ngày 05/8/2002, Quốc hội nước CHXH Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ nhất đã ra Nghị quyết số 02/2002/QH11 thành lập Bộ Bưu chính, Viễn thông trên cơ sở Tổng cục Bưu điện. Đây là sự kiện quan trọng trong quá trình phát triển của ngành Bưu điện. Bộ Bưu chính, Viễn thông ngoài việc đảm nhận chức năng quản lý Nhà nước của ngành Bưu điện như bưu chính, viễn thông, Internet, tần số vô tuyến điện còn gánh vác thêm trách nhiệm quản lý Công nghệ thông tin, điện tử. Sự ra đời của Bộ Bưu chính Viễn thông đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của ngành Bưu điện, thể hiện sự lớn mạnh, đủ sức thống nhất quản lí nhà nước về BCVT và CNTT, thúc đẩy quá trình vừa hợp tác vừa cạnh tranh giữa các doanh nghiệp; chủ động mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế; đẩy nhanh tiến trình tin học hoá nền kinh tế xã hội; xây dựng công nghiệp CNTT ở Việt Nam; tận dụng cơ hội rút ngắn khoảng cách với các nước trên thế giới, hướng tới xã hội thông tin và kinh tế tri thức.

Hoạt động hiệu quả của Bộ Bưu chính Viễn thông đã tác động tích của đến sự phát triển bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin của đất nước. Tháng 4/2003, Bộ Bưu chính, Viễn thông đã trình Ban Bí thư và Chính phủ lộ trình mở cửa thị trường Bưu chính, Viễn thông. Đó là con đường tốt nhất để huy động nguồn lực các thành phần kinh tế cùng tham gia, hội nhập kinh tế thế giới.

Mạng lưới và dịch vụ bưu chính được đổi mới và tăng cường. Bên cạnh các dịch vụ truyền thống được hiện đại hoá, một số dịch vụ bưu chính mới chất lượng cao như chuyển phát nhanh, tài chính bưu chính... được đưa vào khai thác. Với trên 15.500 điểm phục vụ bưu chính, bán kính phục vụ rút xuống còn 2,5 km.Đến nay, trên 92,5% số xã trên toàn quốc đã có báo Nhân Dân đọc trong ngày. Mô hình Bưu điện văn hóa xã đã triển khai được hơn 8.000 điểm, đạt tỷ lệ gần 84% số xã trong toàn quốc.

Về CNTT, sau 7 năm triển khai thực hiện Chỉ thị 58/CT-TW năm 2000 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng và phát triển CNTT phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nước, chúng ta đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận. CNTT đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi và phát huy hiệu quả to lớn trong hoạt động các cơ quan Đảng, Nhà nước, từ Trung ương đến địa phương, trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội như: tài chính, ngân hàng, hàng không, viễn thông, công nghiệp, thương mại, xây dựng, giáo dục, y tế, văn hoá, an ninh, quốc phòng… Thông tin điện tử đang phát triển nhanh chóng và có tác dụng ngày càng sâu rộng trong đời sống xã hội với sự xuất hiện của các báo điện tử, của các trang web của các bộ, ngành, các tổ chức, doanh nghiệp…

* Thông tin và Truyền thông: Nền tảng của Hội nhập và phát triển bền vững, công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

Những kết quả của giai đoạn trước luôn là sức bật cho giai đoạn sau. Có thể nói, thời kỳ 2002 – 2007, bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin, tiền thân là ngành Bưu điện trước đây đã từng bước phát triển theo hướng mở cửa và bắt đầu hội nhập, thì giai đoạn tiếp theo có ý nghĩa hết sức quan trọng. 5 năm tới sẽ là thời gian mà thông tin và truyền thông sẽ tiếp tục phát triển rộng rãi với tốc độ cao, có chiều sâu, với sự bùng nổ ở một số lĩnh vực (thông tin di động, Internet băng rộng…), tạo cơ sở vững chắc để bước vào thập niên thứ 2 của thế kỷ 21, tạo động lực quan trọng đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp, vững bước tiến vào xã hội thông tin và kinh tế tri thức.

Nắm bắt được qui luật đó, tháng 8/2007, Bộ Thông tin và Truyền thông được thành lập trên cơ sở chức năng nhiệm vụ của Bộ Bưu chính, Viễn thông tiếp nhận thêm chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về báo chí, xuất bản. Bưu điện Việt Nam lại bước sang một trang mới. Việc thành lập Bộ Thông Tin và Truyền Thông không chỉ là sự đổi tên thông thường mà còn thể hiện một tư duy mới trong quản lý đa ngành, đa lĩnh vực theo hướng tinh gọn bộ máy quản lý hành chính, tăng tính trách nhiệm và hiệu quả quản lý phù hợp với xu thế phát triển và hội tụ giữa công nghiệp nội dung và hạ tầng truyền thông của thế giới.

Kết thúc 6 tháng đầu năm 2008, cũng là dịp Bộ Thông tin và Truyền thông kỷ niệm 1 năm ngày thành lập. Bộ đã tiếp tục hoàn thành 1 bước công tác xây dựng hành lang pháp lý trong lĩnh vực thông tin và truyền thông. Ngày 03/6/2008, Quốc hội khoá XII, kỳ họp thứ 3 đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, Luật Báo chí sửa đổi, Luật Tần số VTĐ, Luật Viễn thông, Luật Bưu chính được nhanh chóng triển khai xây dựng. Việc ra đời của những Luật này sẽ là động lực lớn đưa ngành Thông tin và Truyền thông sang giai đoạn mới, tăng tốc, hội nhập. Kế hoạch Ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước năm 2008 cũng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và ban hành.

Tháng 4/2008, vệ tinh VINASAT-1 đã được phóng thành công lên vũ trụ, kết thúc quá trình gần 15 năm nỗ lực, phấn đấu của các thế hệ đi trước trong việc làm chủ không gian viễn thông của Việt Nam.

Sau 1 năm thành lập Bộ, mạng lưới bưu chính, viễn thông tiếp tục phát triển, nâng cao năng lực, dung lượng và mở rộng vùng phục vụ đến nông thôn, vùng sâu, vùng xa, đáp ứng nhu cầu trao đổi thông tin và giao lưu văn hoá của nhân dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh - quốc phòng của đất nước. Viễn thông và Internet tiếp tục tăng trưởng nhanh, tốc độ phát triển thuê bao điện thoại tăng mạnh với số lượng phát triển mới khoảng12,8 triệu thuê bao, nâng tổng số thuê bao điện thoại trên toàn mạng là 61,8 triệu máy, thuê bao di động chiếm 78,8% mật độ điện thoại 69,5 máy/100 dân. Toàn quốc có trên 5,83 triệu thuê bao Internet quy đổi với gần 19,77 triệu người sử dụng, đạt mật độ 23,2%. Tổng số thuê bao đạt 1,6 triệu số, cao hơn mức bình quân của khu vực và thế giới. Sáu tháng đầu năm 2008, doanh thu các đơn vị viễn thông đã đạt 33.000 tỷ, tăng 32% so cùng kỳ.

Phát huy truyền thống vẻ vang của ngành Bưu điện, Bưu chính, Viễn thông và Công nghệ thông tin với 10 chữ vàng “Trung thành, Dũng cảm, Tận tụy, Sáng tạo, Nghĩa tình”, ngành Thông tin và Truyền thông Việt Nam kế thừa quá khứ, tiếp nối lịch sử, tiếp bước cha anh, không ngừng phát triển và trưởng thành, thực hiện thành công phương châm hành động “Đoàn kết, Trí tuệ, Đổi mới, Hội nhập và Phát triển” trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.
TS. Lê Doãn Hợp
Ủy viên Trung ương Đảng
Bí thư Ban Cán sự Đảng
Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông

Tin đã đăng